دانستنی های زندگی

علوِّ روح

اشاره
در سال هاي 1367-1368 در ياسوج ،در خدمت آقاي شفيعي مطهر بوديم. در جلسات
اداري هفتگي كه داشتيم ايشان بخشي از وقت را به بيان معارف قرآني اختصاص مي
دادند. روزي در تعريف دعا ايشان گفتند :« دعا علو روح است. » 

اين تعريف در نظر من بسيار تازه آمد ،و بيشتر از اين جهت كه در چند كلمه تعريفي ساده و جامع از دعا را بيان مي كرد .اين جمله را يادداشت كردم و تا امروز همواره آن را در خاطر داشته ام .

اخيرا كه شنيدم قرار است به پاس خدمات آموزشي و فرهنگي آقاي شفيعي مطهر يادنامه ای به نام « حيات مطهر»تهيه شود ،آن تعريف از دعا را در ضمن ابياتي تبيين كردم تا در يادنامه درج شود.
.اميد است مورد توجه ايشان و خوانندگان قرار گیرد.

جعفر ربّانی

========================

علوِّ روح چه باشد؟ دعا ، نپنداري
كه آن به مال و جمال است و عشق زنگاري

تو را ز كنگره عرش چون زنند صفير
بدان كه گوش نيوشنده اي در آن داري

همان كه گفت كه  ادعوني استجاب لكم 2
اگر بخواني من ،نشنوي به جز آري

نگر به خلقت آدم كه چون هبوط نمود3
و خواست راه نجاتي ز حضرت باري

خداش داد كلامي ز توبه 4 آن گه او
خليفه شد به زمين ،گشت زندگي جاري

به كاروان رسولان و انبيا بنديش
به اعتصام و دعاشان به درگه باري

به نوح ،آن كه به نفرين گرفت قوم عنود
و از خدا به نيايش بخواست ره چاري

به استجابت آن بود كان سفينه نوح 5
بر آب رفت و رهانيد مومنان ،باري .

تو خود به ديده تحقيق در كتاب حكيم
حديث كعبه و بيت الحرام 6 را داري

همان اجابت حق بد ،دعاي ابراهيم
كه گشت خانه مردم7 به قرن ها ، آري

و نيز موسي ان كوهمرد كافركوب
چو شد به طور8 پي استغاثه و زاري

حقش بداد بر الواح نور ده فرمان
كه قوم را بدهد راهكار دينداري 9

و باز مريم را بين ،همان كه در بن نخل
به استغاثه درآمد ز درد و دشواري

چو گفت كاش مرا برده بود دولت مرگ
و مي شدم نسيا منسيا ،ز درد عاري10

شكفت مریم ازین مژده ،زاده شد عیسي:
پیمبري كه بشر یافت زو رواداري12

كنون ز احمد پرس ،آفتاب عالمیان
چراغ و شمع رسولان ،امام بیداري

همان كه خلوت او كوه نور بود و حرا
چه سال ها گذراند او به زنده شب داري

پي اجابت او بود آن كه جبراییل
فرا رسید ز عرش برین به هشداري

14به او ، كه "اقرا" و احمد بگفت نتوانم
و باز "اقرا" ، این بار شد به خوانداري

چنین علو مقامي كه یافت مرد امین
چه بود؟ جز اثر سال هاي بیداري ؟

به وحي مفتخر ،او از حرا به زیر آمد
گرفت پرچم توحید را به زنهاري

تو این بدان كه دعا رشته اي است تا بر دوست
كه نگسلاند آن ،تا تواش به كف داري 14

علو روح چه باشد ؟دعا و صحبت دوست
گمان مبر كه ازین به غنیمتي داري 15.

پایان
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا

زیرنویس ها و تو ضیحات

1.تو را ز كنگره عرش مي زنند صفیر
ندانمت كه درین دامگه چه افتاده ست
حافظ
2 .ادعوني استجب لكم(غافر،60)مرا بخوانید تا شما را اجابت كنم .
3 .قلنا اهبطوا بعضكم لبعض عدو (بقره،36) به آن ها گفتیم فرود آیید ،شما با یكدیگر دشمن هستید.

4 .فتلقي آدم من ربه كلمات فتاب علیه(بقره،37 )ز آن پس آدم از پروردگارش كلماتي فرا گرفت و خدا نیز به او رو نمود .

5 .واصنع الفلك باعیننا و وحینا (هود،37)و آن كشتي را زیر نظر ما و به وحي ما بساز.

6.و اذ یرفع ابراهیم القواعد من البیت و اسماعیل ربنا تقبل منا انك انت السمیع
العلیم(بقره،120) و هنگامي كه ابراهیم و اسماعیل پایه هاي خانه كعبه را بالا مي آوردند مي گفتند: پروردگارا ،از ما بپذیر كه به راستي تو خود شنوا و دانایي.

7.ان اول بیت وضع للناس للذي ببكه مباركا و هدي للعالمین(ال عمران ،96) 

نخستین خانه كه بنیاد آن براي مردم نهاده شد همان خانه اي است كه در مكه است و براي جهانیان مایه بركت است .

8 .و واعدنا موسي ثلاثین لیله و اتممناها بعشر فتم میقات ربه اربعین لیله (اعراف،142)

و با موسي سي شب -در كوه طور -وعده داشتیم. و ده شب دیگر نیز بدان افزودیم.آنگاه وعده پروردگارش در چهل شب به انجام رسید.

9 .و كتبنا في الالواح من كل شي موعظه" و تفصیلا لكل شي فخذها بقوه(اعراف،145)

و براي او در الواح همه گونه موعظه و پندي نگاشتیم.

10فاجایها المخاض الي جذع النخله قالت یا لیتني مت قبل هذا و كنت نسیا منسیا(مریم،22)

پس مریم بدان پسر آبستن شد و با او در جایي از همگان كناره گرفت ،تا آن هنگام كه درد زادن وي را به سوي تنه درخت خرمایي كشانید و او از شدت درد گفت: كاش پیش از این مرده بودم و از یادها رفته بودم.

11.فنادتها من تحتها الا تحزني قد جعل ربك تحتك سریا(مریم ،24)

ناگاه از پایین پاي او ندا داد و گفت: غم مخور كه پروردگارت زیر پاي تو جویي روان كرده است .پس آن را به جد و جهد بگیر.

12 .ولم یجعلني جبارا شقیا(مریم،32 )

و خدا مرا گردن كشي بي رحم نخواسته است .

13.اقرا باسم ربك الذي خلق(علق،1) بخوان به نام پروردگارت كه آفریده است .

14 .گرت هواست كه معشوق نگسلد پیوند
نگاه دار سر رشته تا نگهدارد
حافظ

.ببخش بر كسي كه جز دعا دارایي و ثروتي ندارد .. 

15 .اغفر لمن لا یملك الا الدعا
دعاي كمیل