دانستنی های زندگی

✍️نعمت الله صالحي نجف آبادی  

🖊دوازده نکته تفسیری درباره سوره و شب قدر

۱-قدر به معنی شرف وفضیلت است نه تقدیر حوادث تاسال آینده.
۲-شرف و فضیلت شب قدر به علت نزول قرآن کریم حاصل شده است ، بنابراین شرف آن بالعرض است نه بالذّات.
۳-الف شهر (هزارماه ) کنایه کثرت است یعنی خیلی زیاد ، نه به معنای عددی آن که هشتادواندی سال می شود.
۴-در آن شب، نزول قرآن شروع شده است،  نه این که همه قرآن در آن شب یک باره نازل شده باشد.
۵-تکرار شب قدر در هر سال به معنای تکرار سالگرد آغاز  نزول قرآن است ، نه این که هر سال در شب قدر امور تکوینی مقدّرشود؛ درست مانند سالگرد مبعث یا روز ۲۲ بهمن در انقلاب اسلامی ایران .
۶-تعبیر "الف شهر " آمده  و نفرموده"لیله القدر خیرمن الف لیله ،یا: الف اسبوع، یا: الف سنه" و آن هم به جهت رعایت وزن و سجع آیات دراین سوره است که بیانگر توجّه و عنایت خدای یکتا به فصاحت ،بلاغت  ، ظرافت و زیبانگاری قرآن کریم است.
۷-کلمه "روح" در این سوره به معنی "وحیِ نبوّت " است  نه  به  معنی فرشته خاص یا جبرییل؛ چنان که در سوره شوری آیه۵۲ می فرماید: 

" وکذلک اوحینا الیک روحاً من امرنا و ماکنت تدری ماالکتابُ ولا الایمانُ ولکن جعلناه نوراً " .
۸-کلمه " تنزّل" به صیغه مضارع در اینجا لزوماً مفهوم استمرار ندارد بلکه بیان حکایتِ حال  از گذشته است.
درست مثل این که درحال حاضر بگوییم: "در روز ۲۲ بهمن مردم به خیابان ها می ریزند! کلانتری ها را اشغال می کنند! وانقلاب را در پایتخت  به پیروزی می رسانند!
 که  جملات " می ریزند"، "می کنند" و "می رسانند" دراین مقام نه به معنای زمان حال و استمرار آن ، بلکه بیانِ حال از گذشته وزمان پیشین است.
۹-تعبیر به "من کل امر"  به جای "امره" یا "امرنا" برای رعایتِ وزن  و سجع وتناسب آیات است.
۱۰- "امر" در اینجا به معنی" شیء=چیز" نیست  بلکه به معنی دستور و فرمان است نه به معنی من کل شیء یا من کل حادثه.
۱۱-هدف از نزول سوره قدر ، جلوه دادن نعمت  و عظمت دین و فیض معنوی الهی در شب نزول قرآن بر رسول گرامی اسلام  و پیامبرخاتم است  که با شروع نزول قرآن در آن شب ، درهای رحمت وحی و نعمت هدایت  الهی به روی مردم گشوده شد ، و نور وحی توانست سیاهی  ظلم و تا ریکی جهل و خشونت را بشکافد و تباهی ها را بزداید.
بنابراین، نزول این سوره ، به نوعی سبب تسلّی  وآرامش قلب پیامبر گردید. آری، رسول خدا ، این گونه با نزول قرآن کریم در چنین شبی مشمول عنایات ویژه الهی گردید و درهای رحمت ومعنویت  به رویش گشوده گشت.
۱۲-ضمناً همه  روایاتی که در اصول کافی در باره سوره  قدر نقل گردیده از جهت سند ضعیف و غیر معتبر هستند ؛ چون راوی همه آن  نُه  روایت ، حسن بن عباس بن حریش است که نزد رجالیین در نهایت ضعف و مطرود همه آنان  است.