رفتارهای چسبندگی در کودک


✳️ برای بسیاری از والدینی که فرزند آن ها در سنین نوپایی قرار دارد، مواجهه با رفتارهای چسبندگی در کودک، تجربه ای دشوار و خسته کننده است. اما دانسته های علمی پیرامون مراحل رشدی کودک و به خصوص تکامل قسمت هایی از مغز که مرتبط با ارزیابی خطر و احساس امنیت هستند، نشان می‌دهد که بروز چنین رفتارهایی، به طور مثال در قالب مقاومت در برابر هرگونه فاصله گرفتن از والد، در بسیاری از موقعیت ها، یک واکنش طبیعی و متناسب با سن در کودک است.

برخلاف یک باور رایج، توجه، اهمیت و پاسخ دادن به رفتار چسبندگی در کودک، باعث تشدید و تداوم این رفتارها در او نمی شود، بلکه یافته های پژوهش ها از این دیدگاه حمایت می‌کنند که مراقبت توأم با توجه بیشتر، و جدایی های همراه با استرس کمتر، با کاهش سطح کلی اضطراب کودک و تقویت رابطهٔ او با والد، منجر به کاهش مقاومت کودک در برابر جدایی از والد می‌شود.

هنگامی که کودک از هرگونه فاصله گرفتن از والد ناتوان است، قبل از هر چیز به والدین توصیه می‌شود که احساسات و‌ ترس‌های او را به رسمیت بشمارند و‌ با آرامش و حفظ خونسردی، به او درباره ی حضور یا حتمی بودن بازگشت خود اطمینان بدهند. "می فهمم که می خواهی نزدیک من باشی، من همین جا کنار تو هستم"، "می دانم که دوست نداری بروم اما مطمئن باش تا چند لحظه دیگر برمی گردم".

✳️ بی اعتنایی به کودک در مرحله ی بروز رفتارهای چسبندگی، نه تنها به تسریع مستقل شدن او کمکی نمی کند، بلکه نادیده گرفتن نیاز آن ها به نزدیکی، احساس امنیت، همدلی و اطمینان بخشی، با القای احساس تنهایی در کودک، و گیرافتادگی او در ترس و سردرگمی، باعث طولانی تر شدن فاز چسبندگی می‌شود.

می توان گفت دستگاه روانی هر کودک، به طور ذاتی، بر مبنای جست و جوی احساس اتصال و آرامش در کنار والدین، طراحی شده است. نزدیکی توأم‌ با آرامش به والد، کودک را برای حفظ تعادل در هنگام هجوم احساسات دشوار، به دست آوردن قدرت تمایز میان موقعیت خطر از موقعیت امن، و جرأت مندی برای کنجکاوی و کشف، توانمند می‌کند. اگر می توانستیم صدای افکار یک کودک نوپا را، به طور مثال در هنگام مواجهه با یک گربهٔ خیابانی بشنویم، به احتمال زیاد چیزی شبیه به این جملات بود:

"یک موجود پشمالو با چهار پا آنجاست، وای انگار به ما نزدیک می‌شود، صبر کن نترس .. شاید یک گربه باشد .. بهتر است با مامان چک کنم .. باید پیش او بمانم .. اگر مامان آرام باشد احتمالا یک گربه است که لازم نیست نگرانش باشم.. نگاه کن مامان‌ آرام است، می‌گوید این یک گربهٔ‌ سیاه است و می خندد .. بس است دیگر لازم نیست بترسم .. چیزهای دیگری هم برای کشف کردن وجود دارد .. بهتر است سراغ آن ها هم بروم .."

فراهم کردن احساس امنیت و اطمینان هنگامی که کودک با احساس سردرگمی و ترس به والد پناه برده است، و تشویق او به کنجکاوی و بازی پس از مشاهدهٔ آرامش نسبی در او، می تواند در مدتی کوتاه نیاز او را به رفتار چسبندگی، با احساس تسلط بر محیط و میل به کشف آن، با اتکا به حضور والد، جایگزین کند.

✳️ باید دانست که مغز کودکان نوپا، تکامل کافی برای تمایز خطر، چه خطرات واقعی و چه خیالی، از موقعیت های امن را ندارد. بر همین اساس، چسبیدن به والدین در هنگام مواجهه با سایه ها، حیوانات، مجسمه ها و دلقک های خیابانی، و حتی لبخند افراد غریبه، و نشان دادن ترس، می تواند یک رفتار تماما نرمال در یک کودک نوپا باشد که نیاز او را به دریافت اطلاعات بیشتر درباره ی محیط پیرامون، نشان می‌دهد.

نیاز به نزدیک ماندن به والد به ویژه در مواقعی که کودک بیمار یا خسته است افزایش می یابد، و در این شرایط نیز نشانه ی ضعیف بودن کودک و به معنای وابسته ماندن به والد برای همیشه نیست. فراهم کردن اطلاعات متناسب با سن، افزایش آگاهی و احساس تسلط کودک نسبت به محیط، و‌ نشان دادن عشق، توجه و حضور قابل اتکا، کودک را در عبور از ابهامات دوران چسبندگی، و حرکت تدریجی به سمت استقلال و اتکا به  خود، یاری می‌کند.


#فرزند_پروری

https://www.positiveparentingconnection.net/clingy-toddlers-are-not-spoiled/

@alipsychiatrist