از رفتار مذهبی تا رفتار اخلاقی

به نظر شما در عرض 5سال قرآن را حفظ کردن مشکل تر است،
یا در طول 5سال لب به دروغ نگشودن؟

یک ماه روزه گرفتن مشکل تر است،
یا یک ماه قضاوت و غیبت نکردن؟

یک هفته به اعتکاف نشستن دشوارتر است،
یا یک هفته با همه انسان ها به مثابه اعضای خانواده خود رفتار کردن؟

یک ماه نماز اول وقت خواندن سخت تر است،
یا یک ماه خشمگین نشدن؟

این پرسش ها منعکس کننده این واقعیت است که انجام رفتارهای اخلاقی از التزام به رفتارهای تعبدی و مذهبی دشوارتر است.

در حقیقت رفتار تعبدی باید کارکرد پرورشی داشته باشد.


حج (رفتار مذهبی) کارکردتربیتی دارد.
نماز (رفتار تعبدی) برای دور شدن انسان از آز(رفتار اخلاقی)است.

سجود (رفتار مذهبی)باید به جود(رفتار اخلاقی)منتهی شود.

اما از آنجا که انسان ها تمایل طبیعی به انتخاب گزینه های سهل و ساده دارند،
در مرحله اول(رفتارهای تعبدی) می مانند و چندان با انتخاب های دشوارتر(اخلاق مدارانه زیستن)خودرا روبه رو نمی سازند.

از این روست که مسلمان زیاد داریم، اما مسلمانی کمتر دیده می شود.

جامعه دینی (جامعه ای که ظواهر مذهبی شامل مناسک و تشریفات مذهبی در آن دیده می شود)داریم، اما ازجامعه اخلاقی خبری نیست.

نمی گوییم واجبات مثل نماز و روزه مهم نیست،
هست خیلی هم هست، اما

یادمان نرود این حدیث نبوی را :

إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ
«به‌راستی که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم و به مردم بیاموزم».